menu

De sociologische basiswet 

Achtergronden

De sociologische basiswet:

De door Rudolf Steiner geformuleerde sociologische basiswet beschrijft hoe de mens zich door de tijden heen zó ontwikkelt, dat hij steeds meer in individuele vrijheid en verantwoordelijkheid kan handelen.

“Aan het begin van haar culturele status streeft de mensheid naar het ontstaan van sociale instellingen; het belang van de enkeling wordt voorshands aan het belang van de instellingen opgeofferd; de verdere ontwikkeling echter van mens en mensheid leidt er toe, dat de enkeling zich uit de belangen van de instellingen bevrijdt en tot een vrije ontplooiing van zijn behoeften en van zijn capaciteiten komt.”

In de praktijk:

Dit proces van emancipatie van het individu heeft in de praktijk zijn positieve én zijn schaduwkanten. Het individu verwerkelijkt steeds meer de mogelijkheden die hij in zich draagt, maar hij kan zich daarbij ook afzonderen van de gemeenschap als geheel, waarvan hij deel uitmaakt, door slechts zijn eigen belangen na te jagen.

In hun bedrijfsorganisatie, hun onderlinge samenwerking, hun contacten met leveranciers en afnemers en in hun verhoudingen tot de gemeenschap als geheel, proberen de Sleipnirbedrijven recht te doen aan de ontwikkeling van het individu en streven zij ernaar om sociaal gezonde verhoudingen te realiseren.

Idealiter zouden bij de Sleipnirbedrijven, vanuit deze basiswet, geen mensen in loondienst, maar uitsluitend mede-ondernemers (vennoten) werken. Mensen kunnen immers pas echt vrije mensen worden, wanneer zij hun ondernemerschap kunnen inzetten. Natuurlijk blijkt in de praktijk dat veel mensen deze stap naar het mede-ondernemerschap nog niet willen of kunnen zetten. In de meeste Sleipnirbedrijven werken dan ook mensen in loondienst, naast de ondernemers.

Onder andere door scholing en overlegvormen wordt geprobeerd de persoonlijke ontwikkeling van alle medewerkers te stimuleren, door hen de mogelijkheid te bieden hun betrokkenheid met het bedrijf te verdiepen en zich in kennis te stellen van de achtergronden van waaruit het bedrijf is vormgegeven.

Daarnaast bestaat een overlegorgaan, dat de 'Raad van bedrijven' wordt genoemd. Daarin wordt regelmatige overleg gevoerd tussen de ondernemers van Sleipnirbedrijven onderling. In dit overleg worden o.a. optredende problemen en kapitaalsvragen gemeenschappelijk besproken, opdat daadwerkelijk vanuit het perspectief van een groter geheel besloten en gehandeld kan worden.

Verschillende Sleipnirbedrijven ontwikkelen wegen en middelen om ook de verhouding met consumenten/klanten een ander karakter te geven. Consumenten zijn immers niet alleen mensen die producten kopen en consumeren, maar zij kunnen in hun volle mens-zijn worden aangesproken. In comunicatie met hen kan de wederkerigheid van belangen worden besproken, naast de behoeften van de consument en de gevolgen van hun consumptie voor maatschappij en milieu. Bij deze communicatie moet een transparante prijsvorming centraal staan, waarbij gezocht kan worden naar rechtvaardige prijzen.