menu

Bedrijf verkopen voor pensioen 

Hoe kun je als ondernemer voor je pensioen zorgen?

Inderdaad het is de praktijk dat veel ondernemers graag zouden willen dat ze hun bedrijf zouden kunnen verkopen als ze met pensioen gaan en dan van de opbrengst hun pensioenvoorziening maken. In dezelfde praktijk komt daar heel vaak niets van terecht en blijkt het achteraf een illusie te zijn geweest. Slechts enkelen lukt het om dit idee te verwerkelijken. Sleipnir wil deze illusie graag doorbreken.

Om te beginnen hebben veel ondernemers geen bedrijf dat makkelijk verkoopbaar is. Vaak zijn de werkzaamheden te persoonsgebonden of bestaat er geen open markt voor de producten die worden vervaardigd. Vaak moet er veel worden gedaan om daadwerkelijk overname door anderen mogelijk te maken. Het bedrijf moet een zekere omvang hebben, een bepaalde rechtsvorm en het bedrijf moet te runnen zijn zonder de specifieke kennis en ervaring van de oorspronkelijke ondernemer. Veel ondernemingen komen nooit zo ver dat overname realiseerbaar is. Voorzover dat wel mogelijk blijkt, is het nog maar de vraag of dat lukt rond de datum van pensionering van de ondernemer en of het werkelijk de beoogde rijkdom oplevert.

Daarnaast is voor veel ondernemers in de huidige tijd het ondernemen in een bepaalde onderneming geen levensvervullende opdracht meer. Tijdelijk kan het in hun biografie wel heel belangrijk zijn om de ondernemersfunctie binnen een onderneming te vervullen. Daarvoor en daarna kunnen er heel andere opgaven aan de orde zijn. Toch is het voor hen en voor hun opvolgers en voorgangers belangrijk dat zo'n onderneming dan bestaat en voort kan bestaan. Bij de opvolging is eigenlijk niet het vraagstuk aan de orde wie het meeste kan betalen, maar wie het beste in de komende tijd die functie van ondernemer kan vervullen. Verkoop van een onderneming is daardoor meestal geen geschikte oplossing bij het opvolgings-vraagstuk.

Daarbovenop blijkt het verkopen van een bedrijf eigenlijk onzinnig, wanneer je daar dieper op in gaat. In de praktijk worden bedrijven bij verkoop heel vaak ontbonden en wordt geprobeerd om de activiteiten in een ander bedrijf onder te brengen. Het is een grote vraag of medewerkers , klanten en toeleveranciers daar dan zo blij mee zijn. Het overgenomen bedrijf moet na de verkoop de lasten dragen van het overnamebedrag (pensioen van de oorspronkelijke eigenaar en soms meer dan dat). Eigenlijk zou je de verkoop van een bedrijf als een soort slavenhandel kunnen zien op bedrijfsniveau. Het zogenaamde “cashen” kan feitelijk als een soort diefstal van het vermogen van een bedrijf worden gezien. Geen prettig bericht om te brengen, maar het is wel de werkelijkheid.


Vanuit Sleipnir gezien bestaat achter een bedrijf ook nog een geestelijk wezen, met eigen rechten en plichten, maar ook met een eigen biografie. Die geestelijke achtergrond moet gerespecteerd worden en mag niet door verkoop doorkruisd worden. Een ondernemer voelt dat aan, als hij er eerlijk tegenover staat. Hij kan een bedrijf vertegenwoordigen, met respect voor de eigenheid van het bedrijf en biografische fase waarin het bedrijf verkeert. Het vertegenwoordigen van een bedrijfs-individualiteit is wat anders dan een bedrijf gebruiken voor persoonlijke doeleinden.

Maar hoe dan wel pensioen opbouwen? Het is ook waar dat veel ondernemers alles over hebben voor hun bedrijf en zeker in de beginjaren veel investeren en er weinig uithalen. Nu eigenlijk heel simpel. Gedurende de tijd dat een ondernemer een bedrijf runt, mag hij best een redelijk deel van de winst krijgen. Daaruit moet hij dan een pensioenvoorziening opbouwen. Dat kan door te sparen, door deelname aan een pensioenfonds, maar ook door te beleggen in zaken waar hij verstand van heeft, of bijvoorbeeld door een woonhuis te kopen. Het kan ook door een deel van zijn privévermogen onder te brengen binnen een stichting zoals Sleipnir of als lening of deelname binnen andere bedrijven waar hij het belang van inziet. Dan kan bij pensionering een bepaalde uitkering worden afgesproken.

Het is waar, het vraagt veel meer bewustzijn rond vermogen en rond de beoordeling van wat een redelijke wederdienst is voor de inspanningen van een ondernemer. Het is lastig om dergelijke vragen te beantwoorden in een beginnend bedrijf. Bovendien vraagt het een veel ruimere betrokkenheid bij de ontwikkelingen van een bedrijf in verhouding tot de maatschappelijke omstandigheden waar het in verkeert.

Tenslotte lijkt het er op alsof een ondernemer een kans op rijkdom laat liggen, wanneer hij het recht op eigendom van een onderneming niet opeist. Dat zou uiteindelijk ook zelfs waar kunnen blijken te zijn. Meestal is echter de rijkdom op zichzelf geen reden om het ondernemerschap op je te nemen. Het is een soort illusionair denkbeeld dat je in de toekomst met rijkdom beloond zult worden voor alle inspanningen die je als ondernemer hebt gedaan. Dan is het belangrijk om je te realiseren dat die inspanningen vooral in het heden hun belang hebben. De beloning in de toekomst komt eigenlijk meestal niet van de klanten, maar van investeerders die vaak ook werken vanuit eenzelfde illusionair toekomstbeeld van rijkdom. Het is een grote vraag of een dergelijke visie wel past bij de activiteiten die je als ondernemer echt wil ontplooien. Dat kun je je vooral afvragen wanneer de bedrijfsdoelstellingen mens en maatschappij vriendelijk zijn.